JAXA ปล่อยยาน MMX สำเร็จ! จรวด H3 เที่ยวบินที่ 10 ส่งยานสำรวจดวงจันทร์ดาวอังคารเข้าสู่วงโคจร
20 ตุลาคม 2569 | Siam Astronomy
องค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (Japan Aerospace Exploration Agency: JAXA) ประกาศยืนยันความสำเร็จในการปล่อยยานสำรวจ Martian Moons eXploration (MMX) ด้วยจรวด H3 เที่ยวบินที่ 10 เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 เวลา 02.41.03 น. ตามเวลาประเทศไทย จากศูนย์อวกาศทาเนกาชิมะ ประเทศญี่ปุ่น โดยจรวดเดินทางตามแผนและสามารถแยกยาน MMX ออกได้สำเร็จ ก่อนนำยานเข้าสู่วงโคจรที่กำหนด
ตามประกาศอย่างเป็นทางการของ JAXA ลงวันที่ 20 ตุลาคม 2569 การปล่อยจรวดเกิดขึ้นในเวลา 04.41.03 น. ตามเวลามาตรฐานญี่ปุ่น หรือ 02.41.03 น. ตามเวลาประเทศไทย
JAXA ยืนยันว่า หลังจากปล่อยจรวดไปแล้วประมาณ 71 นาที 13 วินาที ยาน MMX ได้แยกออกจากจรวดและเข้าสู่วงโคจรตามที่วางแผนไว้ ซึ่งเป็นความสำเร็จของขั้นตอนการนำส่งยานสู่อวกาศในภารกิจครั้งนี้
ภารกิจ MMX มีเป้าหมายเดินทางไปสำรวจโฟบอส (Phobos) และดีมอส (Deimos) ดวงจันทร์ธรรมชาติของดาวอังคาร พร้อมเก็บตัวอย่างจากพื้นผิวโฟบอสกลับมายังโลก เพื่อศึกษาต้นกำเนิดของดวงจันทร์ดาวอังคารและวิวัฒนาการของระบบสุริยะ
ภาพยานสำรวจ MMX ของจริงจาก JAXA
ภาพประกอบต่อไปนี้เป็นภาพถ่ายยานสำรวจ MMX ของจริงที่ JAXA เผยแพร่ก่อนการปล่อยจรวด ไม่ใช่ภาพจำลองหรือภาพถ่ายจากเหตุการณ์ปล่อยจรวดในวันที่ 20 ตุลาคม
เครดิตภาพ: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)
แหล่งภาพ: JAXA MMX Official Gallery
JAXA ยืนยันผลการปล่อยจรวด H3 เที่ยวบินที่ 10
JAXA เผยแพร่ข่าวผลการปล่อยยานผ่านเว็บไซต์อย่างเป็นทางการ ภายใต้หัวข้อภาษาอังกฤษ Launch result of the Martian Moons eXploration (MMX) spacecraft aboard H3 Launch Vehicle flight No.10
เนื้อหาในประกาศยืนยันว่าจรวด H3 เที่ยวบินที่ 10 ทำการบินตามแผน และสามารถแยกยาน MMX ได้ประมาณ 71 นาที 13 วินาทีหลังทะยานออกจากฐานปล่อย
รายละเอียดเหตุการณ์สำคัญ ได้แก่
- วันที่ปล่อยจรวด: 20 ตุลาคม 2569
- เวลาญี่ปุ่น: 04.41.03 น. (JST)
- เวลาประเทศไทย: 02.41.03 น. (ICT)
- สถานที่ปล่อย: ศูนย์อวกาศทาเนกาชิมะ ประเทศญี่ปุ่น
- จรวดนำส่ง: H3 Launch Vehicle Flight No. 10
- ยานสำรวจ: Martian Moons eXploration (MMX)
- ระยะเวลาจนถึงการแยกยาน: ประมาณ 71 นาที 13 วินาที
- เวลาประมาณที่แยกยาน: 03.52.16 น. ตามเวลาประเทศไทย
- ผลการปล่อย: แยกยานและนำเข้าสู่วงโคจรที่กำหนดสำเร็จ
ทั้งนี้ เวลาการแยกยานตามเวลาประเทศไทยเป็นค่าที่คำนวณจากเวลาปล่อยและระยะเวลาหลังปล่อยที่ JAXA ระบุ
การยืนยันครั้งนี้หมายถึงความสำเร็จของขั้นตอนการนำส่งยานและแยกยานในวงโคจร ไม่ได้หมายความว่ายาน MMX เดินทางถึงดาวอังคารหรือลงจอดบนโฟบอสแล้ว
MMX คือภารกิจอะไร?
Martian Moons eXploration หรือ MMX เป็นโครงการสำรวจดวงจันทร์ของดาวอังคารที่นำโดย JAXA ประเทศญี่ปุ่น โดยมีเป้าหมายสำคัญคือการศึกษาต้นกำเนิดและวิวัฒนาการของโฟบอสและดีมอส รวมถึงการทำความเข้าใจประวัติของระบบดาวอังคาร
ภารกิจนี้วางแผนให้ยานเดินทางจากโลกไปยังบริเวณดาวอังคาร จากนั้นเข้าสู่วงโคจรที่เหมาะสมสำหรับการสำรวจโฟบอส เก็บข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ และเลือกบริเวณที่ปลอดภัยสำหรับการลงจอด
เป้าหมายสำคัญที่สุดประการหนึ่งคือการเก็บตัวอย่างดินและหินจากพื้นผิวโฟบอสอย่างน้อย 10 กรัม เพื่อนำกลับมาวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการบนโลก
การส่งตัวอย่างกลับโลกจะเปิดโอกาสให้นักวิทยาศาสตร์ใช้เครื่องมือวิเคราะห์ทางเคมี ธรณีวิทยา และองค์ประกอบของแร่ธาตุได้ละเอียดกว่าการศึกษาผ่านภาพถ่ายหรือเครื่องมือสำรวจระยะไกลเพียงอย่างเดียว
โฟบอส ดวงจันทร์ของดาวอังคารที่ยังมีปริศนา
ดาวอังคารมีดวงจันทร์ธรรมชาติสองดวง ได้แก่ โฟบอสและดีมอส ซึ่งถูกค้นพบในปี ค.ศ. 1877 โดยนักดาราศาสตร์ชาวอเมริกัน แอซาฟ ฮอลล์ (Asaph Hall)
โฟบอสเป็นดวงจันทร์ที่มีรูปร่างไม่สม่ำเสมอและมีขนาดใหญ่ที่สุดประมาณ 27 กิโลเมตร พื้นผิวเต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาตและมีแรงโน้มถ่วงต่ำมากเมื่อเทียบกับโลก
นักวิทยาศาสตร์ยังมีข้อถกเถียงเกี่ยวกับต้นกำเนิดของดวงจันทร์ทั้งสอง โดยสมมติฐานสำคัญประกอบด้วยการที่ดาวอังคารจับวัตถุจากอวกาศด้วยแรงโน้มถ่วง และสมมติฐานที่ว่าดวงจันทร์เกิดจากเศษวัสดุภายหลังการชนครั้งใหญ่กับดาวอังคาร
ข้อมูลจากตัวอย่างโฟบอสที่ MMX ตั้งเป้านำกลับมายังโลกอาจช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถประเมินสมมติฐานดังกล่าวด้วยหลักฐานทางกายภาพและองค์ประกอบทางเคมี
ยาน MMX จะเดินทางถึงดาวอังคารเมื่อใด?
ตามแผนภารกิจ ยาน MMX มีกำหนดเดินทางถึงบริเวณดาวอังคารในปี 2570 หรือ ค.ศ. 2027 หลังจากใช้เวลาเดินทางในอวกาศประมาณหนึ่งปี
เมื่อเดินทางถึงบริเวณดาวอังคาร ยานจะเข้าสู่วงโคจรแบบ Quasi-Satellite Orbit หรือ QSO ซึ่งเป็นวิถีการโคจรที่ช่วยให้ยานติดตามการเคลื่อนที่ของโฟบอสและสำรวจพื้นผิวได้อย่างต่อเนื่อง
ยานจะใช้ข้อมูลจากกล้องถ่ายภาพและเครื่องมือวิทยาศาสตร์สร้างแบบจำลองภูมิประเทศ ตรวจสอบองค์ประกอบของวัสดุบนพื้นผิว และคัดเลือกพื้นที่เป้าหมายสำหรับการลงจอดและเก็บตัวอย่าง
นอกจากนี้ MMX ยังวางแผนสำรวจดีมอสและสังเกตดาวอังคาร เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างดาวเคราะห์กับดวงจันทร์ทั้งสองดวง
NASA และยุโรปร่วมสนับสนุนภารกิจ MMX
แม้ญี่ปุ่นจะเป็นผู้นำภารกิจ MMX แต่โครงการนี้มีความร่วมมือจากหน่วยงานอวกาศและสถาบันวิทยาศาสตร์ต่างประเทศด้วย
NASA สนับสนุนเครื่องมือ MEGANE สำหรับตรวจวัดรังสีแกมมาและนิวตรอน เพื่อศึกษาธาตุที่ประกอบเป็นพื้นผิวโฟบอส รวมถึงระบบเก็บตัวอย่างแบบ Pneumatic Sampler ที่ใช้ก๊าซแรงดันในการเคลื่อนย้ายวัสดุพื้นผิวเข้าสู่อุปกรณ์เก็บตัวอย่าง
ขณะเดียวกัน องค์การอวกาศฝรั่งเศส (CNES) และศูนย์การบินและอวกาศเยอรมัน (DLR) ได้ร่วมพัฒนาหุ่นยนต์สำรวจพื้นผิวขนาดเล็กชื่อ IDEFIX
หุ่นยนต์ดังกล่าวมีแผนลงสำรวจพื้นผิวโฟบอสก่อนยานหลัก เพื่อเก็บข้อมูลเกี่ยวกับสมบัติของวัสดุพื้นผิวและช่วยลดความเสี่ยงสำหรับการลงจอดและการเก็บตัวอย่าง
ภาพการขนส่งยาน MMX ไปยังศูนย์อวกาศทาเนกาชิมะ
ภาพต่อไปนี้เป็นบันทึกการขนส่งยาน MMX ไปยังศูนย์อวกาศทาเนกาชิมะในช่วงเตรียมความพร้อมก่อนการปล่อยจรวด
เครดิตภาพ: Japan Aerospace Exploration Agency (JAXA)
แหล่งภาพ: JAXA MMX Official Gallery
ตั้งเป้าส่งตัวอย่างจากโฟบอสกลับโลกปี 2574
ภารกิจ MMX มีแผนใช้เวลาปฏิบัติงานบริเวณดาวอังคารหลายปี ก่อนออกเดินทางกลับมายังโลกในช่วงปี 2573 และตั้งเป้านำตัวอย่างจากโฟบอสกลับถึงโลกในปี 2574 หรือ ค.ศ. 2031
หากการเก็บตัวอย่างและการเดินทางกลับสำเร็จ MMX จะสร้างความก้าวหน้าครั้งสำคัญในการสำรวจระบบดาวอังคาร เพราะนักวิทยาศาสตร์จะมีตัวอย่างวัสดุจากดวงจันทร์โฟบอสมาศึกษาโดยตรง
ความสำเร็จดังกล่าวยังอาจช่วยพัฒนาเทคโนโลยีสำหรับการลงจอดบนวัตถุที่มีแรงโน้มถ่วงต่ำ การนำทางในอวกาศห่างไกล และการส่งตัวอย่างจากวัตถุท้องฟ้ากลับมายังโลก
รับชมการปล่อยจรวด H3 เที่ยวบินที่ 10 ย้อนหลังจาก JAXA
ผู้สนใจสามารถรับชมวิดีโอการถ่ายทอดสดการปล่อยยาน MMX ย้อนหลังผ่านช่อง YouTube ของ JAXA ซึ่งบันทึกเหตุการณ์การปล่อยจรวด H3 เที่ยวบินที่ 10 จากศูนย์อวกาศทาเนกาชิมะ
รับชมวิดีโอการปล่อยยาน MMX ย้อนหลังจาก JAXA
ความสำเร็จครั้งแรกของการเดินทาง 5 ปี
ผลการปล่อยจรวด H3 เที่ยวบินที่ 10 เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2569 ถือเป็นการผ่านขั้นตอนสำคัญครั้งแรกของภารกิจ MMX ตามแผนที่ JAXA กำหนดไว้
อย่างไรก็ตาม ภารกิจยังมีขั้นตอนสำคัญอีกหลายขั้นตอน ทั้งการเดินทางระหว่างดาวเคราะห์ การเข้าสู่บริเวณดาวอังคาร การสำรวจโฟบอส การลงจอด การเก็บตัวอย่าง และการเดินทางกลับโลก
ผลสำเร็จของการนำส่งยานในวันนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการดำเนินภารกิจ ไม่ใช่บทสรุปความสำเร็จทั้งหมดของโครงการ
Siam Astronomy จะติดตามความคืบหน้าของ MMX จาก JAXA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อรายงานพัฒนาการสำคัญของภารกิจสำรวจดวงจันทร์ดาวอังคารแก่ประชาชนและเยาวชนไทยต่อไป
ข้อมูลสรุปภารกิจ
ชื่อภารกิจ: Martian Moons eXploration (MMX)
หน่วยงานหลัก: JAXA
จรวดนำส่ง: H3 Launch Vehicle Flight No.10
วันปล่อย: 20 ตุลาคม 2569
เวลาไทย: 02.41.03 น.
สถานที่: Tanegashima Space Center ประเทศญี่ปุ่น
ผลการปล่อย: สำเร็จตามแผน
การแยกยาน: ประมาณ 71 นาที 13 วินาทีหลังปล่อย
ผลการแยกยาน: สำเร็จ เข้าสู่วงโคจรที่กำหนด
เป้าหมายหลัก: Phobos
เป้าหมายเพิ่มเติม: Deimos และดาวอังคาร
เป้าหมายการเก็บตัวอย่าง: อย่างน้อย 10 กรัม
กำหนดถึงบริเวณดาวอังคาร: ปี 2570
กำหนดกลับโลก: ปี 2574
เครดิตภาพประกอบ
ภาพที่ 1: Public unveiling of the MMX spacecraft
เครดิต: JAXA
ต้นฉบับ:
MMX Spacecraft JPG
ภาพที่ 2: Arrival of the MMX spacecraft at Tanegashima Space Center
เครดิต: JAXA
ต้นฉบับ:
MMX Transportation JPG
วิดีโอการปล่อยจรวด: JAXA Official YouTube Channel
แหล่งข้อมูลอ้างอิง
1. JAXA — ประกาศผลการปล่อยยาน MMX
20 October 2026
Launch result of the Martian Moons eXploration (MMX) spacecraft aboard H3 Launch Vehicle flight No.10
2. JAXA — MMX Official Website
https://www.mmx.jaxa.jp/en/
3. JAXA — MMX Science
https://www.mmx.jaxa.jp/en/science/
4. JAXA — MMX Image Gallery
https://www.mmx.jaxa.jp/en/gallery/
5. JAXA — Image Usage and Site Policy
https://global.jaxa.jp/policy.html
หมายเหตุ: ข่าวนี้รายงานผลสำเร็จของการปล่อยและแยกยานตามประกาศ JAXA วันที่ 20 ตุลาคม 2569 ส่วนข้อมูลเกี่ยวกับการเดินทางถึงดาวอังคาร การลงจอด การเก็บตัวอย่าง และการกลับโลกเป็นเป้าหมายที่ยังต้องดำเนินการในอนาคต
เรียบเรียงโดย Siam Astronomy
เผยแพร่วันที่ 20 ตุลาคม 2569
เว็บไซต์:
www.siamastronomy.com