ESA เผยภาพ "พายุหมุนสีม่วง" (Purple Swirls) ค้นพบความซับซ้อนทางธรณีวิทยาที่ขั้วใต้ของดาวอังคาร
ภาพประกอบ: ภาพถ่ายลักษณะทางธรณีวิทยาบริเวณขั้วใต้ของดาวอังคาร (Credit: ESA/DLR/FU Berlin)
องค์การอวกาศยุโรป (ESA) เผยแพร่ภาพถ่ายล่าสุดจากยานสำรวจ มาร์ส เอ็กซ์เพรส (Mars Express) บริเวณขั้วใต้ของดาวอังคาร ภาพถ่ายดังกล่าวแสดงให้เห็นภูมิทัศน์ที่โดดเด่นด้วยลวดลายสีม่วง สีชมพู และสีแดง ซึ่งแตกต่างไปจากโทนสีส้มแดงที่คุ้นเคยอันเกิดจากธาตุเหล็กออกซิไดซ์ (Oxidised Iron) บนพื้นผิวดาวอังคาร
ภูมิทัศน์ Thyles Rupes และกล้อง HRSC
ข้อมูลภาพถูกบันทึกโดยกล้องโทรทรรศน์อวกาศความละเอียดสูง (High Resolution Stereo Camera - HRSC) เผยให้เห็นลักษณะภูมิประเทศแบบขรุขระที่ปกคลุมด้วยน้ำแข็งและหน้าผาสูงชัน ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อทางธรณีวิทยาว่า ไทลส์ รูเพส (Thyles Rupes) โครงสร้างหน้าผาเหล่านี้บางแห่งมีความสูงชันมากกว่า 1 กิโลเมตร และทอดตัวยาวหลายร้อยกิโลเมตรตัดผ่านภูมิประเทศที่เต็มไปด้วยหลุมอุกกาบาต
กระบวนการทางธรณีวิทยาและองค์ประกอบแร่
นักวิทยาศาสตร์ทางธรณีวิทยาอธิบายว่า สีเข้มที่ปรากฏในภาพเกิดจากการทับถมของวัสดุภูเขาไฟที่อุดมไปด้วยแร่ธาตุมาฟิก (Mafic Minerals) เช่น โอลิวีน (Olivine) และไพรอกซีน (Pyroxene) ซึ่งเป็นกลุ่มแร่ธาตุที่พบได้ทั่วไปในชั้นเนื้อโลก (Mantle) โครงสร้างหน้าผาชันที่เกิดขึ้น สันนิษฐานว่าเป็นผลมาจากกระบวนการแปรสัณฐาน (Tectonics) ในอดีตกาล เมื่อเปลือกดาวอังคารเกิดการเย็นตัวและหดตัว ส่งผลให้แผ่นเปลือกดาวถูกดันตัวขึ้น กระบวนการดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อหลายพันล้านปีก่อนและได้หยุดนิ่งลงในปัจจุบัน
สำหรับโทนสีม่วงอมแดง (Berry-purple) ที่ปรากฏ เป็นผลลัพธ์เชิงแสงที่เกิดจากการผสมผสานระหว่างมุมตกกระทบของแสงอาทิตย์ ฝุ่นละอองในชั้นบรรยากาศ โครงสร้างน้ำแข็งที่ปกคลุมพื้นผิว และน้ำแข็งที่ปะปนกับฝุ่นละออง การศึกษาการทับซ้อนกันระหว่างหลุมอุกกาบาตและหน้าผาเหล่านี้ ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถลำดับเหตุการณ์ทางธรณีวิทยาที่เกิดขึ้นบริเวณขั้วใต้ของดาวอังคารได้อย่างเป็นระบบ
ติดตามการค้นพบทางธรณีวิทยาดาวเคราะห์และอัปเดตข้อมูลการสำรวจดาวอังคารได้ที่ Siam Astronomy
อ้างอิงข้อมูลและรูปภาพ: ESA - Purple swirls on the Red Planet