คุณพล SaySci คว้าที่ 1 ของโลก Webby Awards สะท้อนวงการสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย | Siam Astronomy

เมื่อความสำเร็จระดับโลกของไทยยังไร้การมองเห็น: "คุณพล SaySci" เล่าเบื้องหลังการคว้าอันดับ 1 Webby Awards

เผยแพร่โดย: Siam Astronomy | อ้างอิงจาก post จากพล เมื่อ 15 ก.ค.

ท่ามกลางกระแสข่าวและไวรัลในสังคมที่หมุนเวียนไปอย่างรวดเร็ว มีอีกหนึ่งเรื่องราวแห่งความภาคภูมิใจของคนไทยในวงการวิทยาศาสตร์ที่อาจยังไม่ถูกมองเห็นในวงกว้าง โดยคุณพล SaySci ได้โพสต์ระบายและแบ่งปันประสบการณ์อันยิ่งใหญ่เกี่ยวกับการพาช่องสื่อสารวิทยาศาสตร์เล็กๆ จากประเทศไทยไปคว้าชัยในเวทีระดับโลกอย่าง Webby Awards หรือที่สำนักข่าวต่างประเทศขนานนามว่า "ออสการ์แห่งวงการอินเทอร์เน็ต"

S

SaySci 15 กรกฎาคม · 🌐

เมื่อผมได้รางวัลระดับโลก แต่คนไทยยังไม่รับรู้เรื่องนี้… ขอเล่าประสบการณ์ที่ยิ่งใหญ่แต่ไม่ใหญ่ที่ผมเจอมาครับ (ยาวหน่อย แต่อ่านให้จบก่อนนะะะ) ย้อนไปสัปดาห์ก่อนมีประเด็นเรื่องกระแสสังคมที่คนสนใจคลิปเตียงกับหมอนโดเรม่อน มากกว่าน้องเนเน่ที่ได้แข่งขัน America’s got Talent ซึ่งผมชื่นชมน้องเขามากๆ และได้เห็นถึงสังคมที่เริ่มสนับสนุนน้องเขามากขึ้นแล้ว ผมก็ดีใจนะครับ แล้วก็ทำให้ผมนึกย้อนไปเรื่องของตัวผมเอง… ย้อนไปปลายปีที่แล้ว ผมได้เสนอชื่อช่องเรา SaySci ไปในโครงการ “Webby Awards” ซึ่งเป็นรางวัลระดับโลกด้านอินเตอร์เน็ต ที่คนทั่วโลกจะส่งผลงานไปในแต่ละสาขา ชื่อเล่นของมันที่ทางสำนักข่าวฝั่งอเมริกาตั้งให้คือ “ออสการ์แห่งวงการอินเตอร์เน็ต” ซึ่งยิ่งใหญ่มากนะครับ จำได้ว่ามีคนบอกว่า นี่มันรางวัลที่ใหญ่แบบระดับโลกไปแล้วนะ! ใหญ่สุดของวงการออนไลน์แล้วนะ! แต่ผมเองอยากลองดูว่าผมจะไปได้ไกลแค่ไหน เลยสมัครไป และรางวัลส่วนใหญ่ของต่างประเทศ “มีค่าสมัคร” และแพงมาก แถมไม่ได้การันตีด้วยว่าจะเข้าชิง แต่ผมก็กัดฟันเก็บหอมรอมริบเพื่อส่งชื่อตัวเองไป จนกระทั่งในช่วงต้นปีนี้ ผมได้รับข้อมูลมาว่า ผมได้เป็น “ผู้เข้าชิงรางวัล“ เป็น 1 ใน 5 อันดับสูงสุดของโลกในสาขา ”คอนเทนต์ออนไลน์ซีรีส์ด้านความรู้และวิทยาศาสตร์“ ซึ่ง มันทำให้เห็นว่าเราก็ไม่ได้ทำผลงานแย่อะไรเลย! และแนวคิด ”วิทยาศาสตร์จากมีม กระแสไวรัล หนัง เกม“ ก็ส่งต่อถึงคนต่างชาติได้ถึงขั้นนี้! พอเข้าชิงแล้วมันก็ไม่จบสิครับ จะเป็นด่านต่อไป เพราะจะต้องให้กรรมการระดับสูงตัดสินเพื่อหา “ผู้ชนะ” และในขณะเดียวกันจะมีการโหวตจากคนทั่วโลก เพื่อหา “ผู้ชนะจากประชาชน” เป็นอีก 1 รางวัลแยกมา นั่นแปลว่าใน 1 สาขาจะมีผู้ชนะ 2 รางวัล ในตอนนั้นผมก็ขอให้คนในช่องช่วยกันโหวตหนักมาก (เรื่องโหวตนี่คนไทยไม่แพ้ชาติใดในโลกจริงๆ) คู่แข่งของเราก็ไม่ใช่ใครทั่วไป ก็มีตั้งแต่ PBS ช่องทีวีของสหรัฐ Morning Brew บริษัทยักษ์ใหญ่ และอื่นๆจากทั่วโลก จนวันประกาศผล… SaySci ได้ทั้ง 2 รางวัล (ผู้ชนะคะแนนกรรมการ และเสียงจากประชาชน) จากสาขา Social Content Series - Education & Science เราได้รางวัลระดับโลก… คำคำนี้มันอยู่ในหัวผมหนักมาก ผมพยายามคิดว่ามันไม่ใช่ฝันอีกต่อไปแล้ว เราได้เป็นที่ 1 ของโลกแล้ว… ยิ่งกว่านั้นคือเราได้เอาชื่อประเทศไทยไปอยู่ที่ 1 ของโลกในด้านการสื่อสารวิทยาศาสตร์ เทียบเท่ากับสาขาอื่นที่ได้รางวัลก็ระดับ NASA, Google, National Geographic… และช่องเล็กๆ จาก ”ประเทศไทย“ ที่ชื่อว่า SaySci… แต่…แล้วไงต่อนะ? เพราะสุดท้าย ไม่มีใครรู้เลยครับว่าเราได้ตรงนี้มา ผมรู้สึกเสียดายเพราะนี่คือครั้งแรกๆที่คนไทยไปถึงระดับนี้นะ! เราพยายามส่งเรื่องไปตามสำนักข่าว ไปตามเพจ ต้องขอบคุณหลายๆคน ผู้ใหญ่หลายๆท่าน ที่สนใจเรื่องของเราและเอาเราไปเผยแพร่ต่อ สนับสนุนและให้กำลังใจ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเรื่องนี้ยังเป็นเพียงวงเล็กๆในสังคมไทยที่ใหญ่มากๆ และปฏิเสธไม่ได้ว่า สำหรับหลายๆคน ”มันไม่ได้น่าสนใจ“ และเรื่องนี้ก็ค่อยๆหายไป จริงๆ เราต้องไปรับรางวัลนี้ด้วยตัวเองที่ New York ครับ แต่ ”เราไปไม่ไหว“ เพราะสภาพทางการเงินเราไม่ได้พร้อมจะไปไกลขนาดนั้น และการไปก็ไม่ได้คุ้มค่า แต่เราพยายามหาสปอนเซอร์เพื่อให้เห็นว่าเราเอาชื่อและประเทศเราไปอยู่จุดนั้นได้แล้วนะ… แต่ไม่ทันครับ ถึงจะมีพี่ชายใจดีหยิบยื่นโอกาสให้ ตั๋วก็หมดไปซะก่อนครับ ที่พิมพ์ยาวๆ แบบนี้ ไม่ได้มาประชดตัดพ้อน้อยใจนะครับ ผมมีความสุขและภูมิใจในตัวเอง ในทีม และตอนนี้ผมได้ถ้วยมาแล้วและถ่ายรูปเองแล้ว (เดี๋ยวจะเอาไปถ่ายในสตูดิโอสวยๆอีกรอบ) อยากบอกว่า จริงๆคนไทยเรามีความสามารถเยอะมากๆครับ แต่ยังไม่ได้รับโอกาส หรือต่อให้สู้ด้วยตัวเองจนไปถึงจุดนั้นได้ก็ไม่ได้มีคนจะเห็นด้วยซ้ำ ยังมีคนไทยเก่งๆอีกเยอะมากที่รอการมองเห็น ไม่ว่าจะความสามารถด้านไหน ความรู้ กีฬา หรืออะไร อย่าให้มันจืดจางไปจนคนเหล่านั้นทิ้งความสามารถนั้นไปเลยครับ และอีกอย่างคือ “วงการสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย” ไม่แพ้ชาติใดในโลกนะครับ ที่ 1 ของโลกก็มี คนเก่งๆก็เยอะ ไปให้กำลังใจพวกเขา สนับสนุนทั้งวงการ ตั้งแต่นักวิจัย ไปจนถึงนักเรียน ที่เป็นอนาคตของชาติกันนะ ผมไม่มีหมอนโดเรม่อนครับ 😁

🔗 อ่านโพสต์ต้นฉบับบน Facebook

จากความพยายามเล็กๆ สู่ "ที่ 1 ของโลก" ในเวที Webby Awards

คุณพล เล่าว่า เมื่อปลายปีที่แล้วได้ตัดสินใจส่งผลงานช่อง SaySci เข้าประกวดในโครงการ Webby Awards ซึ่งเป็นรางวัลระดับโลกด้านสื่อออนไลน์ โดยต้องกัดฟันเก็บหอมรอมริบจ่ายค่าสมัครเองโดยไม่มีการรับประกันว่าจะได้เข้าชิงหรือไม่

จนกระทั่งต้นปีที่ผ่านมา คุณพล ได้รับข่าวดีว่า SaySci สามารถผ่านเข้าสู่รอบเข้าชิงเป็น 1 ใน 5 อันดับสูงสุดของโลก ในสาขา Social Content Series - Education & Science ซึ่งพิสูจน์ให้เห็นว่าแนวคิดการสื่อสารวิทยาศาสตร์ผ่านมีม กระแสไวรัล หนัง และเกม สามารถส่งต่อถึงคนต่างชาติได้

ในรอบตัดสินที่มีคู่แข่งระดับยักษ์ใหญ่ เช่น PBS และ Morning Brew คุณพล ได้กำลังใจและการสนับสนุนการโหวตจากคนไทย จนกระทั่งวันประกาศผล ปรากฏว่า SaySci สามารถคว้าชัยชนะมาได้ทั้ง 2 รางวัล ได้แก่ รางวัลผู้ชนะจากคะแนนกรรมการ (Webby Winner) และรางวัลเสียงจากประชาชน (People's Voice Winner)

"เราได้รางวัลระดับโลก… คำคำนี้มันอยู่ในหัวผมหนักมาก พยายามคิดว่ามันไม่ใช่ฝันอีกต่อไปแล้ว เราได้เป็นที่ 1 ของโลกแล้ว… ยิ่งกว่านั้นคือเราได้เอาชื่อประเทศไทยไปอยู่ที่ 1 ของโลกในด้านการสื่อสารวิทยาศาสตร์ เทียบเท่ากับองค์กรระดับโลกอย่าง NASA, Google, National Geographic" — คุณพล เล่าว่า

อุปสรรคและการยอมรับในสังคมไทย

แม้จะสร้างชื่อเสียงระดับโลก แต่คุณพลระบุว่า เมื่อพยายามส่งเรื่องไปยังสื่อต่างๆ กลับพบว่าเรื่องนี้ยังคงรับรู้กันเพียงในวงแคบๆ และค่อยๆ เงียบหายไปตามกาลเวลา นอกจากนี้ ด้วยข้อจำกัดด้านงบประมาณ จึงทำให้ไม่สามารถเดินทางไปรับรางวัลด้วยตัวเองที่นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกาได้

คุณพลเน้นย้ำว่า การออกมาเล่าเรื่องนี้ไม่ได้ต้องการตัดพ้อน้อยใจ แต่ต้องการสะท้อนให้เห็นว่าคนไทยมีความสามารถสูงมากในหลายด้าน แต่ยังขาดโอกาสและการมองเห็น พร้อมทั้งเชิญชวนให้คนไทยร่วมสนับสนุนและให้กำลังใจวงการสื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย ตั้งแต่นักวิจัย นักเรียน ไปจนถึง คอนเทนต์ครีเอเตอร์

เจาะลึกเบื้องหลัง SaySci ผ่านบทสัมภาษณ์ Siam Astronomy Talks

เพื่อทำความเข้าใจแนวคิดการทำงานของคุณพลในการทลายกำแพงวิทยาศาสตร์จนก้าวสู่ระดับโลก ทีมงาน Siam Astronomy ขอรวบรวมประเด็นสำคัญจากบทสัมภาษณ์คุณพล ดังนี้:

• จุดเริ่มต้นและแรงบันดาลใจ (0:41 - 4:35): คุณพลเริ่มทำสื่อออนไลน์มานานกว่า 14 ปี และก่อตั้งช่อง SaySci ขึ้นเมื่อ 9 ปีที่แล้ว โดยตั้งใจ "ทลายกำแพง" ของช่องวิทยาศาสตร์ที่มักถูกมองว่าน่าเบื่อ โดยใช้รูปแบบการเล่าเรื่องที่สนุกสนานและเข้าถึงง่าย
• ความท้าทายในการสื่อสารวิทยาศาสตร์ (6:08 - 14:00): โจทย์สำคัญคือทำให้คนทั่วไปรู้สึกว่า "ทำไมฉันต้องรู้เรื่องนี้" (6:25) พร้อมสร้างลายเซ็น (Signature) ในการเล่าเรื่องเพื่อสร้างการจดจำ (8:13) โดยมีหัวใจสำคัญที่สุดคือ "ความถูกต้องของเนื้อหา" ผ่านการตรวจสอบข้อมูล (Fact-check) อย่างเข้มงวด (9:41)
• Framework ในการทำคอนเทนต์ (17:03 - 19:22): สวมมุมมองของคนทั่วไปแทนบทบาทอาจารย์ เพื่อเข้าถึงกลุ่มเยาวชนและคนรุ่นใหม่ พร้อมวางโครงเรื่อง (Storytelling) ที่ดึงดูดใจ
• การสื่อสารเรื่องดาราศาสตร์และอวกาศ (21:16 - 24:25): เชื่อมโยงจากสิ่งที่ใกล้ตัวหรือปรากฏการณ์ที่มองเห็นได้จริง เช่น จันทรุปราคา ก่อนพาผู้ชมเข้าสู่เนื้อหาเชิงลึก
• คำแนะนำสำหรับคนรุ่นใหม่ (24:26 - 27:28): ยึดหลัก "Try and Error" คือลงมือทำและเรียนรู้จากข้อผิดพลาด อย่าหยุดพัฒนา และมองว่าวิทยาศาสตร์ไม่ใช่แค่ตำรา แต่คือกระบวนการคิดหาเหตุผล

รับชมวิดีโอสัมภาษณ์ฉบับเต็มได้ที่: https://youtu.be/HS_Ehc7NRSM

หมายเหตุ: ข้อมูลบทความนี้เรียบเรียงจาก post จากพล เมื่อ 15 ก.ค. ทั้งนี้ ได้รับอนุญาตจากพล SaySci ในการลงข่าว และเครดิตรูปภาพจากเพจ SaySci