NASA เผยภาพ "Centaurus A" กาแล็กซีที่มีการก่อตัวของดาวฤกษ์อย่างรุนแรง (Starburst Galaxy)
องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ (NASA) ได้เผยแพร่ภาพถ่ายอันน่าทึ่งของ Centaurus A (เซนทอรัส เอ) หรือที่นักดาราศาสตร์รู้จักในชื่อแคตตาล็อกว่า NGC 5128 ซึ่งเป็นหนึ่งในกาแล็กซีที่สว่างที่สุดบนท้องฟ้าซีกโลกใต้ และอยู่ห่างจากโลกของเราประมาณ 12 ล้านปีแสง
ภาพถ่ายนี้เผยให้เห็นโครงสร้างที่ซับซ้อนและโดดเด่นของกาแล็กซี ซึ่งเต็มไปด้วยแถบฝุ่นมืดที่พาดผ่านบริเวณศูนย์กลาง และแสงสว่างเรืองรองจากดาวฤกษ์จำนวนมหาศาล
ปรากฏการณ์ Starburst และร่องรอยการปะทะ
Centaurus A ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มกาแล็กซีประเภท Starburst Galaxy ซึ่งหมายถึงกาแล็กซีที่มีอัตราการเกิดใหม่ของดาวฤกษ์สูงกว่ากาแล็กซีทั่วไปอย่างมาก นักดาราศาสตร์เชื่อว่าลักษณะที่แปลกประหลาดและการก่อตัวของดาวฤกษ์อย่างรุนแรงนี้ เป็นผลพวงมาจากการพุ่งชนและควบรวมกันระหว่างกาแล็กซีรูปรีขนาดใหญ่กับกาแล็กซีทรงกังหันขนาดเล็กในอดีต
การปะทะกันในระดับคลื่นความโน้มถ่วง ทำให้กลุ่มก๊าซและฝุ่นเกิดการบีบอัดอย่างรุนแรง กลายเป็นแหล่งอนุบาลดาวฤกษ์ (Stellar Nurseries) ขนาดใหญ่ ที่ซึ่งดาวฤกษ์อายุน้อยและร้อนจัดถือกำเนิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง
พลังงานมหาศาลจากใจกลางกาแล็กซี
สิ่งที่ทำให้ Centaurus A ได้รับความสนใจอย่างมากในแวดวงดาราศาสตร์ ไม่ได้มีเพียงแค่การก่อตัวของดาวฤกษ์ แต่รวมถึงสิ่งที่ซ่อนอยู่ใจกลางแถบฝุ่นหนาทึบนั้นด้วย ภายในศูนย์กลางของกาแล็กซีนี้เป็นที่อยู่ของ หลุมดำมวลยิ่งยวด (Supermassive Black Hole) ที่มีมวลมากกว่าดวงอาทิตย์ของเราถึง 55 ล้านเท่า
หลุมดำดังกล่าวอยู่ในสถานะที่ตื่นตัวและกำลังกลืนกินสสารรอบๆ อย่างต่อเนื่อง กระบวนการนี้ปลดปล่อยพลังงานมหาศาลออกมาในรูปแบบของรังสีเอกซ์ (X-rays) และพ่นไอพ่นของอนุภาคความเร็วสูง (Relativistic Jets) ออกสู่อวกาศเป็นระยะทางไกลหลายพันปีแสง ซึ่งสามารถสังเกตเห็นได้ชัดเจนผ่านกล้องโทรทรรศน์วิทยุ
การศึกษาภาพถ่ายและข้อมูลเชิงลึกของ Centaurus A ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจถึงวิวัฒนาการของกาแล็กซี ผลกระทบจากการควบรวมกันของกาแล็กซี และบทบาทของหลุมดำมวลยิ่งยวดที่มีต่อโครงสร้างโดยรวมของจักรวาล
ติดตามภาพถ่ายทางดาราศาสตร์ที่น่าทึ่ง และความรู้เกี่ยวกับการสำรวจจักรวาลได้ที่ Siam Astronomy
เครดิตภาพ: NASA
อ้างอิงข้อมูล: NASA Image Article