Hubble เผยภาพกระจุกดาว NGC 6723 ระยิบระยับเหมือนโคมระย้ากลางอวกาศ
NASA เผยภาพจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ Hubble Space Telescope แสดงกระจุกดาวทรงกลม NGC 6723 ซึ่งบางครั้งถูกเรียกว่า Chandelier Cluster หรือ “กระจุกดาวโคมระย้า” เพราะมีดาวจำนวนมหาศาลเปล่งแสงระยิบระยับ คล้ายดวงไฟจำนวนมากบนโคมระย้ากลางอวกาศ
กระจุกดาวทรงกลมเป็นกลุ่มดาวฤกษ์จำนวนมาก ตั้งแต่หลายหมื่นดวงไปจนถึงหลายล้านดวง ที่ถูกยึดรวมกันไว้ด้วยแรงโน้มถ่วงอย่างแน่นหนา ในกาแล็กซีทางช้างเผือกของเรามีกระจุกดาวทรงกลมที่รู้จักแล้วมากกว่า 150 แห่ง และอาจยังมีบางแห่งซ่อนอยู่หลังฝุ่นหรือบริเวณที่มีดาวหนาแน่น
NGC 6723 อยู่ห่างจากโลกประมาณ 27,000 ปีแสง ในทิศทางของกลุ่มดาวคนยิงธนู หรือ Sagittarius ดาวแต่ละดวงที่เห็นเปล่งประกายในภาพนี้คือดาวฤกษ์จริง ๆ ที่รวมตัวกันเป็นหนึ่งในประชากรดาวเก่าแก่ของทางช้างเผือก
กระจุกดาวเก่าแก่ของกาแล็กซี
กระจุกดาวทรงกลมอย่าง NGC 6723 ประกอบด้วยดาวฤกษ์ที่เก่าแก่มาก หลายแห่งมีอายุมากกว่า 10,000 ล้านปี และบางแห่งเกือบเก่าแก่เทียบเท่าเอกภพเอง นักดาราศาสตร์จึงมองว่ากระจุกดาวเหล่านี้เป็นหนึ่งในโครงสร้างยุคแรก ๆ ที่ก่อตัวขึ้นในกาแล็กซีของเรา
เดิมทีนักดาราศาสตร์เคยคิดว่าดาวทั้งหมดในกระจุกดาวทรงกลมน่าจะก่อตัวขึ้นพร้อมกัน ในช่วงการก่อตัวดาวเพียงครั้งเดียว ซึ่งหมายความว่าดาวทุกดวงควรมีอายุและองค์ประกอบทางเคมีใกล้เคียงกัน แต่ข้อมูลจาก Hubble แสดงให้เห็นว่าเรื่องราวของกระจุกดาวเหล่านี้ซับซ้อนกว่านั้นมาก
Hubble ช่วยเปิดประวัติของ NGC 6723
Hubble เคยสังเกต NGC 6723 เป็นส่วนหนึ่งของโครงการสำรวจขนาดใหญ่ ที่มุ่งศึกษาคุณสมบัติของกระจุกดาวทรงกลมในทางช้างเผือก โดยนักวิจัยใช้ Hubble ศึกษากระจุกดาวทรงกลมทั้งหมด 65 แห่ง ในช่วงแสงที่ตามองเห็นและอินฟราเรดใกล้
ข้อมูลชุดนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์ศึกษาหลายประเด็น ตั้งแต่อายุของกระจุกดาว ไปจนถึงกระบวนการที่ดาวมวลมากค่อย ๆ เคลื่อนเข้าสู่ศูนย์กลางกระจุกดาว ขณะที่ดาวมวลต่ำมีแนวโน้มกระจายออกไปยังบริเวณรอบนอก
ต่อมา นักวิจัยใช้ความไวเฉพาะตัวของ Hubble ต่อแสงอัลตราไวโอเลต เพื่อศึกษาความแตกต่างเล็ก ๆ ในองค์ประกอบทางเคมีระหว่างดาวในกระจุกดาวทรงกลม และตรวจสอบช่วงอายุของดาวในกระจุกเหล่านี้
สำหรับ NGC 6723 นักวิจัยพบหลักฐานของการก่อตัวดาวสองช่วงที่เกิดขึ้นใกล้กันมากในเชิงดาราศาสตร์ โดยช่วงที่สองเกิดขึ้นภายในประมาณ 634 ล้านปี หลังจากการก่อตัวดาวช่วงแรก ซึ่งถือว่าเป็นช่วงเวลาสั้นเมื่อเทียบกับอายุของกระจุกดาวที่มากกว่า 10,000 ล้านปี
ความสำคัญของภาพนี้
ภาพของ NGC 6723 ไม่ได้เป็นเพียงภาพสวยงามของดาวจำนวนมหาศาล แต่ยังช่วยให้นักดาราศาสตร์เข้าใจว่า กระจุกดาวทรงกลมก่อตัวขึ้นอย่างไร มีประวัติการสร้างดาวแบบใด และโครงสร้างยุคแรกของทางช้างเผือกพัฒนามาอย่างไร
NASA ระบุว่าการสังเกต “โคมระย้าแห่งท้องฟ้า” อย่าง NGC 6723 กำลังช่วยส่องทางให้นักดาราศาสตร์เข้าใจต้นกำเนิดและวิวัฒนาการของกระจุกดาวทรงกลมได้ดียิ่งขึ้น
เครดิตภาพ
Image Credit: ESA/Hubble & NASA, A. Sarajedini, G. Piotto
Text Credit: ESA/Hubble
เรียบเรียงและแปลโดย: Siam Astronomy
ที่มา: NASA Science