ภาพจาก: NOAA
NOAA เตือนพายุแม่เหล็กโลกระดับรุนแรงมาก (G4) เริ่มแล้ว 20 มกราคม 2569
พลังงานจากการปะทุสุริยะส่งผลกระทบสนามแม่เหล็กโลกจนเกิดพายุรุนแรง องค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติของสหรัฐ (NOAA) ออกประกาศเตือนว่า พายุแม่เหล็กโลกระดับรุนแรงมาก (G4 – Severe) ได้เริ่มขึ้นแล้วในวันที่ 20 มกราคม 2569 ตามเวลาประเทศไทย โดยเป็นผลมาจากการปะทุของดวงอาทิตย์ที่ปล่อยพลังงาน และมวลโคโรนามุ่งตรงมายังโลกอย่างรุนแรง
รายงานข่าวจากสมาคมดาราศาสตร์ไทยและสื่อระบุว่า พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 นี้เป็นหนึ่งในระดับสูงสุดของสเกล NOAA และนับว่าเป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงถึงอันดับ 3 ในประวัติการณ์ตั้งแต่ปี 2519
รายละเอียดการปะทุสุริยะและมวลโคโรนา (CME)
การปะทุพลังงานบนดวงอาทิตย์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2569 โดยมีการปลดปล่อยพลังงานแรงถึงระดับ X1.95 พร้อมปล่อยมวลโคโรนาความเร็วสูงกว่า 1,000 กิโลเมตรต่อวินาที พุ่งเข้าชนสนามแม่เหล็กของโลก ทำให้สนามแม่เหล็กโลกเกิดการปั่นป่วน และเข้าสู่สถานะพายุแม่เหล็กโลกอย่างรุนแรงในวันที่ 20 มกราคม
พายุแม่เหล็กโลก G4 คืออะไร?
พายุแม่เหล็กโลกคือปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่ออนุภาคมีประจุและสนามแม่เหล็กจากดวงอาทิตย์ปะทะกับสนามแม่เหล็กของโลก ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสนามแม่เหล็กโลกอย่างรวดเร็วในระดับที่เรียกว่า พายุแม่เหล็กโลก (Geomagnetic Storm) โดย NOAA จัดระดับความรุนแรงตั้งแต่ G1 (เล็กน้อย) ไปจนถึง G5 (รุนแรงที่สุด)
ระดับ G4 (Severe) เป็นระดับสูงมาก หมายถึงการถูกรบกวนของสนามแม่เหล็กโลกอย่างรุนแรง และอาจเกิดผลกระทบต่อระบบเทคโนโลยีหลายด้าน
ผลกระทบจากพายุแม่เหล็กโลกครั้งนี้
แม้ว่าพายุแม่เหล็กโลกจะไม่มีผลโดยตรงต่อร่างกายมนุษย์ แต่ NOAA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตือนว่าอาจส่งผลกระทบดังนี้:
1) ระบบสื่อสารและดาวเทียม
สนามแม่เหล็กโลกที่ถูกปั่นป่วนอาจทำให้การสื่อสารดาวเทียมและระบบ GPS เกิดความผิดปกติชั่วขณะ
2) ระบบไฟฟ้าและกริดพลังงาน
ในบางพื้นที่ พายุระดับนี้อาจเหนี่ยวนำกระแสไฟฟ้าในโครงข่าย ทำให้ระบบควบคุมแรงดันและหม้อแปลงบางจุดเกิดความเสี่ยงได้
3) ปรากฏการณ์แสงเหนือ–ใต้ (Aurora)
หนึ่งในปรากฏการณ์ที่น่าตื่นตาคือ แสงเหนือและแสงใต้ ซึ่งอาจมองเห็นได้ไกลกว่าปกติในเขตละติจูดกลางของโลก โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกาและยุโรป ในช่วงผลกระทบของพายุแม่เหล็กโลก
อย่างไรก็ดี ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าผลกระทบทางเทคโนโลยีอาจแตกต่างกันไปตามพื้นที่และระดับความรุนแรงของพายุ รวมถึงสภาพอวกาศขณะนั้นด้วย
สถานการณ์ในประเทศไทย
หน่วยงานในประเทศไทย เช่น สมาคมดาราศาสตร์ไทย รายงานว่าพายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 ครั้งนี้ ไม่น่าจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้คนในประเทศไทย เนื่องจากลักษณะของสนามแม่เหล็กโลกในละติจูดของไทย ทำให้ผลกระทบทางเทคโนโลยีขยายไม่มากเท่ากับพื้นที่ใกล้ขั้วโลก
ทำไมเหตุการณ์นี้สำคัญ
เหตุการณ์พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 ในครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างกิจกรรมบนดวงอาทิตย์และสภาพอวกาศใกล้โลก ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อระบบเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน แม้ว่าผลกระทบต่อคนทั่วไปอาจไม่เด่นชัด แต่การติดตามการพยากรณ์อวกาศและคำเตือนจากแหล่งข้อมูลเช่น NOAA ยังคงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับหน่วยงานและระบบสาธารณูปโภคต่าง ๆ
สรุป
- พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 (รุนแรงมาก) เริ่มขึ้นแล้วเมื่อวันที่ 20 มกราคม 2569 ตามเวลาไทย จากการปะทุสุริยะและ CME ที่พุ่งชนโลก
- NOAA ออกประกาศเตือนและเฝ้าระวังผลกระทบต่อเทคโนโลยีต่าง ๆ ทั่วโลก
- ผลกระทบอาจรวมถึงการรบกวนระบบสื่อสาร ดาวเทียม ระบบไฟฟ้า และโอกาสเห็นแสงเหนือ/ใต้เพิ่มขึ้น
- สำหรับประเทศไทย ผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนไม่น่าจะรุนแรง แต่การติดตามข้อมูลยังสำคัญ