NOAA ประกาศ “พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4” ประทุแล้ว 20 มกราคม 2569

ภาพจาก: NOAA

พลังงานจากการปะทุสุริยะส่งผลกระทบสนามแม่เหล็กโลกจนเกิดพายุรุนแรง

องค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติของสหรัฐ (NOAA) ออกประกาศเตือนว่าพายุแม่เหล็กโลกระดับ รุนแรงมาก (G4 – Severe) ได้เริ่มขึ้นแล้วในวันที่ 20 มกราคม 2569 ตามเวลาประเทศไทย โดยเป็นผลมาจากการปะทุของดวงอาทิตย์ที่ปล่อยพลังงานและมวลโคโรนามุ่งตรงมายังโลกอย่างรุนแรง

รายงานข่าวจากสมาคมดาราศาสตร์ไทยและสื่อระบุว่า พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 นี้เป็นหนึ่งในระดับสูงสุดของสเกล NOAA และนับว่าเป็นเหตุการณ์ที่รุนแรงถึงอันดับ 3 ในประวัติการณ์ตั้งแต่ปี 2519

การปะทุพลังงานบนดวงอาทิตย์เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 18 มกราคม 2569 โดยมีการปลดปล่อยพลังงานแรงถึงระดับ X1.95 พร้อมปล่อยมวลโคโรนาความเร็วสูงกว่า 1,000 กิโลเมตรต่อวินาที พุ่งเข้าชนสนามแม่เหล็กของโลก ทำให้สนามแม่เหล็กของโลกเกิดการปั่นป่วนและเข้าสู่สถานะพายุแม่เหล็กโลกอย่างรุนแรงในวันที่ 20 มกราคม

พายุแม่เหล็กโลก G4 คืออะไร?

พายุแม่เหล็กโลกคือปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นเมื่ออนุภาคมีประจุและสนามแม่เหล็กจากดวงอาทิตย์ปะทะกับสนามแม่เหล็กของโลก ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงสนามแม่เหล็กของโลกอย่างรวดเร็วในระดับที่เรียกว่า พายุแม่เหล็กโลก (Geomagnetic Storm) โดย NOAA จัดระดับความรุนแรงตั้งแต่ G1 (เล็กน้อย) ไปจนถึง G5 (รุนแรงที่สุด)

ระดับ G4 (Severe) เป็นระดับสูงมาก ซึ่งหมายถึงการถูกรบกวนของสนามแม่เหล็กโลกอย่างรุนแรง และอาจเกิดผลกระทบต่อระบบเทคโนโลยีหลายด้าน

ผลกระทบจากพายุแม่เหล็กโลกครั้งนี้

แม้ว่าพายุแม่เหล็กโลกจะไม่มีผลโดยตรงต่อร่างกายมนุษย์ แต่ NOAA และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเตือนว่าอาจส่งผลกระทบดังนี้:

■ ระบบสื่อสารและดาวเทียม

สนามแม่เหล็กโลกที่ถูกปั่นป่วนอาจทำให้การสื่อสารดาวเทียมและระบบ GPS เกิดความผิดปกติชั่วขณะ

■ ระบบไฟฟ้าและกริดพลังงาน

ในบางพื้นที่ พายุระดับนี้อาจเหนี่ยวนำกระแสไฟฟ้าในโครงข่าย ทำให้ระบบควบคุมแรงดันและหม้อแปลงบางจุดเกิดความเสี่ยงได้

■ ปรากฏการณ์แสงเหนือ–ใต้ (Aurora)

หนึ่งในปรากฏการณ์ที่น่าตื่นตาคือ แสงเหนือและแสงใต้ ซึ่งอาจมองเห็นได้ไกลกว่าปกติในเขตละติจูดกลางของโลก โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกาและยุโรป ในช่วงผลกระทบของพายุแม่เหล็กโลก

อย่างไรก็ดี ผู้เชี่ยวชาญย้ำว่าผลกระทบทางเทคโนโลยีอาจแตกต่างกันไปตามพื้นที่และระดับความรุนแรงของพายุ รวมถึงสภาพอวกาศขณะนั้นด้วย

สถานการณ์ในไทย

หน่วยงานในประเทศไทย เช่น สมาคมดาราศาสตร์ไทย รายงานว่าพายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 ครั้งนี้ ไม่น่าจะส่งผลกระทบโดยตรงต่อผู้คนในประเทศไทย เนื่องจากลักษณะของสนามแม่เหล็กโลกในละติจูดของไทยทำให้ผลกระทบทางเทคโนโลยีขยายไม่มากเท่ากับพื้นที่ใกล้ขั้วโลก

ทำไมเหตุการณ์นี้สำคัญ

เหตุการณ์พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 ในครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความเชื่อมโยงระหว่างกิจกรรมบนดวงอาทิตย์และสภาพอวกาศใกล้โลก ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อระบบเทคโนโลยีและโครงสร้างพื้นฐานของมนุษย์ในยุคปัจจุบัน แม้ว่าผลกระทบต่อคนทั่วไปอาจไม่เด่นชัด แต่การติดตามการพยากรณ์อวกาศและคำเตือนจากแหล่งข้อมูลเช่น NOAA ยังคงเป็นสิ่งสำคัญสำหรับหน่วยงานและระบบสาธารณูปโภคต่าง ๆ

สรุป

พายุแม่เหล็กโลกระดับ G4 (รุนแรงมาก) ได้เริ่มขึ้นแล้ว เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2569 ตามเวลาประเทศไทย โดยมีพื้นฐานจากการปะทุของดวงอาทิตย์และ CME ที่พุ่งเข้าชนโลก

NOAA ออกประกาศเตือนและเฝ้าระวังผลกระทบต่อเทคโนโลยีต่าง ๆ ทั่วโลก

ผลกระทบเช่นการรบกวนระบบสื่อสาร ดาวเทียม ระบบไฟฟ้า และโอกาสเห็นปรากฏการณ์แสงเหนือ/ใต้มีแนวโน้มสูงขึ้น

สำหรับประเทศไทย ผลกระทบโดยตรงต่อประชาชนไม่น่าจะรุนแรง แต่การติดตามข้อมูลยังสำคัญ