ในช่วงค่ำคืนของเดือนตุลาคม 2025 นักดาราศาสตร์ได้เผยแพร่แผนที่และคำแนะนำสำหรับผู้สังเกตการณ์ท้องฟ้าว่า ยานอวกาศระดับสำคัญหลายลำกำลังเคลื่อนผ่านหรือโคจรรอบระบบสุริยะให้อยู่ในระดับที่สามารถสังเกตได้จากโลก โดยหนึ่งในนั้นคือ JWST และอีกสี่ลำที่ถูกจัดว่าเป็น “ตำนาน” ของการสำรวจอวกาศ.
ยานอวกาศที่น่าสังเกต
JWST — ปัจจุบันอยู่ที่ตำแหน่งประมาณ 1.46 ล้านกิโลเมตรจากโลก (Lagrange Point 2) และสามารถสังเกตตำแหน่งได้ในท้องฟ้าตะวันออก ใกล้กลุ่มดาว Taurus ในช่วงค่ำคืนของเดือนนี้.
Parker Solar Probe — ยานที่โคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ เพื่อศึกษาโครงสร้างของลมสุริยะ (solar wind) และสามารถระบุตำแหน่งได้ในช่วงเวลาที่เหมาะสมของค่ำคืน.
Juno — ยานที่โคจรรอบดาวพฤหัสบดี และในเดือนนี้มีการระบุตำแหน่งของมันให้เข้ากับกลุ่มดาวใหญ่ เพื่อให้ผู้สนใจสามารถหามุมดูได้.
New Horizons — ยานที่เคยบินผ่านพลูโตและเข็มขัดไคเปอร์ ปัจจุบันเป็นยานโพรบที่อยู่นอกวงโคจรดาวเนปจูน และถูกจัดให้เป็นเป้าหมายหนึ่งในการดูท้องฟ้าเย็นนี้.
Voyager 1 — ยานสำรวจที่ออกจากระบบสุริยะและเป็นวัตถุนอกโลกที่มนุษย์สร้างขึ้นที่เคลื่อนที่อยู่นอกระบบดาวของเรา แม้ว่าจะไม่สามารถสังเกตด้วยตาเปล่าได้ แต่ข้อมูลและตำแหน่งของมันถูกนำเสนอเพื่อสร้างแรงบันดาลใจ.
---
ทำไมผู้ชมท้องฟ้าควรติดตาม
เป็นโอกาส พิเศษ ที่ผู้สังเกตการณ์จากโลกจะได้เชื่อมโยงกับการสำรวจอวกาศโดยตรง ผ่านการระบุ “ตำแหน่งยาน” ที่อยู่ห่างไกลมาก
แม้ยานบางลำจะอยู่ห่างจนไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่องค์ประกอบตำแหน่ง และ เวลา ทำให้ผู้ที่ใช้กล้องดูดาว หรือแอป ดาราศาสตร์ สามารถค้นหาและบันทึกภาพได้
เหตุการณ์นี้ยังช่วยให้ผู้สนใจอวกาศทั่วไป ได้มีส่วนร่วมและเข้าใจได้ว่า “นอกเหนือจากดาวและกาแล็กซี่” เรายังมียานแห่งมนุษย์ที่เคลื่อนที่ในระบบสุริยะจริง ๆ
---
วิธีหาและดูตำแหน่งยานอวกาศในค่ำคืนเดือนตุลาคม
1. เลือกค่ำคืนที่ฟ้าโปร่งและมีแสงน้อย เช่น หลังพระอาทิตย์ตกประมาณ 2–3 ชั่วโมง
2. ใช้แอปหรือโปรแกรมสังเกตการณ์ท้องฟ้า (Sky map) โดยเลือกโหมด “ยานอวกาศ” หรือ “spacecraft” เพื่อระบุตำแหน่งยานเหล่านี้
3. สำหรับ JWST — เริ่มค้นจากดาว Aldebaran ในกลุ่มดาว Taurus แล้วเลื่อนมุมสังเกตประมาณ 5° ด้านล่างของกลุ่มดาว Pleiades ตามคำแนะนำของนักดาราศาสตร์.
4. จดบันทึกเวลา และ ทิศทางที่ระบุในแผนที่ หรือ แอป แล้วเตรียมกล้องหรือกล้องโทรทรรศน์พร้อมหากต้องการบันทึกภาพ
---
ข้อจำกัดและสิ่งที่ควรรู้
แม้ว่าจะมีการเสนอให้ติดตามตำแหน่งยาน แต่ ไม่ได้หมายความว่าจะมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า — บางลำชัดเจนเฉพาะผ่านกล้องหรือกล้องโทรทรรศน์
ท้องฟ้ามลภาวะสูง หรือ เมฆ อาจทำให้ไม่สามารถสังเกตได้
ตำแหน่งที่ระบุมักเป็นค่าประมาณ และอาจมีความคลาดเคลื่อนตามเวลา หรือ โค้งทางดาราศาสตร์
---
บทสรุป
ค่ำคืนในเดือนตุลาคม 2025 ถือเป็นช่วงเวลาที่ ผู้สนใจท้องฟ้าและอวกาศ ไม่ควรพลาด — เพราะเรามีโอกาสระบุตำแหน่งของยานอวกาศที่มีบทบาทสำคัญในการสำรวจจักรวาล ไม่ว่าจะเป็น JWST, Parker Solar Probe, Juno, New Horizons หรือ Voyager 1
การสังเกตเหล่านี้ช่วยประสานเชื่อมโลกของเราเข้ากับ “ยานแห่งความรู้” ที่ลอยอยู่ในอวกาศ และทำให้เราเห็นว่า การสำรวจยังดำเนินอยู่ต่อเนื่องแม้จะกำลังห่างไกลออกไป
Tags:
Space News